Διαδηλωτές στο Βερολίνο χρησιμοποιούν το Δούρειο Ίππο για να περάσουν το μήνυμά τους για τις επιπλοκές που θα επιφέρουν οι εμπορικές συμφωνίες TTIP και CETA

του Nick Dearden

Η κυβέρνηση στη Βρετανία έχει δημοσιεύσει καθησυχαστικές ανακοινώσεις πως δεν πρέπει να ανησυχούμε πως θα μας μηνύσουν οι αμερικανικές πολυεθνικές αν το TTIP (η εμπορική συμφωνία ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή ΄Ενωση) νομοθετηθεί. Ούτως η άλλως, λένε, πως δεν έχει ποτέ κερδιθεί υπόθεση ενάντια στη Βρετανία σε οποιαδήποτε από αυτές τις δίκες γνωστές σε όλους ως ISDS: Μηχανισμοί Επίλυσης Διαφωνίας ανάμεσα σε πολιτεία και επενδυτές.

Μια αναφορά που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα – με τον τίτλο ‘Πουλώντας την Δημοκρατία’ από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Εταιριών κ.α.- αναφέρει την κατάσταση στον Καναδά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σχετικό γιατί ο Καναδάς, σε αντίθεση με την Βρετανία, έχει συμμετάσχει σε μια τέτοια συμφωνία με τις Η.Π.Α. τα τελευταία 20 χρόνια, υπό την ονομασία NAFTA (North America Free Trade Agreement).

Η αναφορά βρίσκει, εν αντιθέσει με το ‘δεν έχετε λόγο ανησυχίας’, ότι ο Καναδάς αντιμετωπίζει 35 μηνύσεις αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων ως αποτέλεσμα υποθέσεων που αφορούν αμερικανικές πολυεθνικές. Έχει ήδη χάσει περισσότερα από 175 εκατομμύρια, αλλά αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου αφού οι εταιρίες κάνουν μηνύσεις για πράγματα όπως ανάκληση αδειών γεώτρησης, επιδότηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αμφισβήτηση φαρμευτικών πατέντων, απαγόρευση τοξικών ουσιών στο πετρέλαιο και προσωρινή απαγόρευση στην εξαγωγή τοξικών παραγώγων.

Τώρα οι υπουργοί στη Βρετανία φαίνεται πως νομίζουν πως μπορούν να σχεδιάσουν τη συμφωνία τόσο έξυπνα που καμία υπόθεση ενάντια στην πολιτεία δεν θα μπορεί να υπάρξει. Αλλά μια υπόθεση από την Mobil Investments, μια θυγατρική της ExxonMobil μας παρέχει ένα δίδαγμα. Όταν μια κοινότητα στον Καναδά προσπάθησε να επιμείνει ότι οι πετρελαϊκές εταιρίες οφείλουν να επενδύσουν στην τοπική έρευνα και ανάπτυξη αντί να αρπάζουν το πετρέλαιό τους και να φεύγουν, οι εταιρίες ανταποκρίθηκαν με μύνηση. Και κέρδισαν. Αυτό έγινε παρά του γεγονότος πως ο Καναδάς είχε διαπραγματευτεί και κερδίσει το δικαίωμα έρευνας στην NAFTA. Εμφανώς, οι εταιρίες δεν εννοούσαν αυτού του είδους έρευνας.

Άρα ακόμα κι αν η Βρετανία κρατήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, κάτι που δεν βλέπουμε να γίνεται επί του παρόντος, αυτή η διαπραγμάτευση θα έχει λιγότερη αξία κι από το χαρτί που θα εκτυπωθεί πάνω.

Μια άλλη υπόθεση που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι εκείνη της μύνησης κατά του Καναδά, όταν η πολιτεία προσπαθούσε να απαγορεύσει ένα επικίνδυνο χημικό ως πρόσθετη ουσία στο πετρέλαιο. Αυτό δείχνει πως οι ισχυρισμοί της Βρετανικής κυβέρνησης ότι αυτή η συμφωνία δεν θα επηρεάσει το δημόσιο συμφέρον δεν είναι βάσιμοι.

Αυτά έχουμε να περιμένουμε από το TTIP. Οι Αμερικανοί επενδυτές αποτελούν το 22% όλων των γνωστων υποθέσεων εταιριών κατά πολιτείας. Αλλά ακόμα και χωρίς το TTIP, χειάζεται να ανησυχούμε και για μια άλλη συμφωνία που ονομάζεται CETA (Comprehensive Economic & Trade Agreement)- η οποία συμφωνήθηκε ανάμεσα στον Καναδά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η συμφωνία έχει ήδη ολοκληρωθεί και θα παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊικό Κοινοβούλιο για επικύρωση την επόμενη χρονιά. Η CETA περιέχει κι αυτή ένα σύστημα ISDS, που θα επιτρέπει σε Αμερικανικές πολυεθνικές με Καναδικές θυγατρικές να κάνουν μήνυση στην Βρετανική κυβέρνηση μέσω του Καναδά.

Και φυσικά οι πολυεθνικές από τον Καναδά δεν είναι αγγελούδια- ως γεγονός, ο Καναδάς έχει δημιουργήσει κάποιες από τις πιο βρώμικες εταιρίες εξόρυξης στον κόσμο, που διεξάγουν πολύ αμφιλεγόμενες εργασίες σε πολλά μέρη της Ευρώπης. Η CETA, θα παρέχει προστασία σε αυτές τις εταιρίες έτσι ώστε αν κάποιο κράτος ενοχλήσει τα συμφέροντά τους, να μην μπορεί να επέμβει στα σχέδιά τους με κάμία περιβαλλοντική ή δημοσίου συμφέροντος νομοθεσία.

Μια καναδική εταιρία, η Gabriel Resources, έχει ήδη μυνήσει τη Ρουμανία κάτω από μια εμπορική συμφωνία επειδή απέρριψε τα σχέδιά της για εξόρυξη χρυσού υπό την πίεση λαϊκής αντίδρασης. Αλλά αυτή τη στιγμή, 21 από τις 28 χώρες της Ε.Ε. δεν έχουν τετοια συμφωνία με τον Καναδά. Άρα, δεν είναι παράλογο που οι εταιρίες εξόρυσης εξύμνησαν την τελευταια παράγραφο της CETA, με μια εταιρία να ισχυρίζεται πως οι όροι σχέσεων που καταγράφει είναι ίσως ‘η πιο σημαντική εξέλιξη’ για τις εταιρίες εξόρυξης.

Άρα ας προχωρήσουμε στο τελικό ψέμα της Βρετανικής κυβέρνησης -ότι ένα νέο κύμμα εμπορικών συμφωνιών όπως το TTIP και η CETA δε θα επιτρέψουν τέτοιες νομικές υποθέσεις. Ως γεγονός, η CETA θα μπορούσε να είναι χειρότερη από την NAFTA, στο ότι δίνει σε επενδυτές την δύναμη να αμφισβητήσουν οικονομικούς όρους. Ποιός θα είναι υπεύθυνος για κάτι τέτοιο; Πιθανώς η ίδια Βρετανική κυβέρνηση που μας έχει επιβεβαιώσει για την αθώα φύση της ‘προστασίας επενδυτών’ και που συχνά δρα εκ μέρους μεγάλων τραπεζών που είναι απελπισμένες για να χρησιμοποιήσουν το TTIP και τη CETA για να αποφύγουν τους οικονομικούς όρους που τους επιβάλλονται στη Βόρεια Αμερική.

Άρα ενώ οι Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποδαυλίζουν την ικανότητά τους να προστατέψουν το περιβάλλον από τη δράση καναδικών εταιριών εξόρυξης, ο Καναδάς ρισκάρει να επιβαρυνθεί με μηνύσεις από Ευρωπαϊκές χρηματοοικονομικές εταιρίες στην προσπάθειά του να προστατέψει την οικονομική σταθερότητα της χώρας. Και ενώ οι Ευρωπαϊκές εταιρίες αναλογούν το 53% του συνόλου των υποθέσεων επενδυτών κατά του κράτους για τις οποίες γνωρίζουμε, αυτές δεν αποτελούν μια αδρανοποιημένη απειλή.

Την επόμενη φορά που ο τοπικός σας βουλευτής προσπαθήσει να σας πείσει ότι δεν έχετε τίποτα να φοβάστε, δείξτε του αυτό το άρθρο. Και επιμείνεται πως πρέπει να ματαιώσουμε την CETA καιτο TTIP.

Μετάφραση: BlackCat

Source: New trade agreements will TTIP us into powerlessness

 

avatar
  Subscribe  
Notify of