Από τις 10 Ιουνίου ως τις 19 Ιουλίου 2018, το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου θα φιλοξενήσει στο χώρο του (Πειραιώς 260-Α2) το video art project «Αντιστολή» σε σκηνοθεσία Παντελή Μάκκα και κινησιολογία Αγγελικής Στελλάτου. Η «Αντιστολή» αναφέρεται στα γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008. Οι ίδιοι οι δημιουργοί αποκαλούν το έργο τους «καλλιτεχνική αναπαράσταση» της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου.

O σκηνοθέτης, όπως ο ίδιος αναφέρει, «βασανισμένος από την ανυπαρξία κάποιου καταγεγραμμένου στοιχείου από τη στιγμή της δολοφονίας», αποφασίζει να διαδραματίσει το ρόλο του ιστορικού(;) παρέχοντάς μας εικόνα εν είδει ντοκουμέντου της στιγμής εκείνης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον «στη στιγμή του δισταγμού του αστυνομικού λίγο πριν πυροβολήσει».

Ονομάζοντας το δημιούργημα-φιάσκο του, όχι πολιτικό αλλά κοινωνικό πρότζεκτ αναφέρει πως «μπορεί να το δει και ο ακροδεξιός και ο ακροαριστερός» και ταυτόχρονα αισθάνεται τύχη που «το ευαίσθητο έργο του θα προστατευθεί από έναν θεσμό του πολιτισμού, όπως το Φεστιβάλ Αθηνών».

Αξίζει να αναφέρουμε πως το κείμενο που δημοσιεύει το ίδιο το Φεστιβάλ απέχει μίλια από τις δηλώσεις του δημιουργού, που μάλλον θέλει να τον προστατεύσει, μιλώντας με το γάντι και αποπροσανατολίζοντας το κοινό σχετικά με τις προθέσεις και θέσεις του ίδιου. Μάλλον το βάθος της έρευνας δεν πείθει και τόσο τους διοργανωτές ή αγνοούν και αυτοί πως το «κύμα αγανάκτησης πανελλαδικής εμβέλειας που προκάλεσε η δολοφονία» είναι πράξη πολιτική.

Αρχικά, στεκόμαστε στο παράδοξο που ελλοχεύει στον ισχυρισμό του σκηνοθέτη: «Το έργο μου δεν κρίνει το γεγονός. Δεν έρχεται να πάρει θέση. Δεν έρχομαι να δω αυτό που συνέβη πολιτικά. Μπορεί να το δει και ο ακροδεξιός και ο ακροαριστερός». Κατανοούμε την ευρύτητα με την οποία μπορεί να προσεγγιστεί ο όρος ‘πολιτικό’ και τους διάφορους χρωματισμούς οι οποίοι μπορούν να του αποδοθούν, ωστόσο δε μπορούμε παρά να αναγνωρίσουμε πως η δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου, την 6η Δεκεμβρίου του 2008, ήταν μια ξεκάθαρα πολιτική πράξη, όπως και άλλωστε οποιαδήποτε δολοφονία πολίτη από όργανο κρατικής εξουσίας. Η πολιτική θέση του σκηνοθέτη είναι προφανής όσο κι αν ο ίδιος την αρνείται προσπαθώντας είτε να προστατέψει το άτομο του ή και – ακόμα χειρότερα – να χρησιμοποιήσει την αναφορά αυτή προς επίρρωση της αξίας του έργου του. Οποιαδήποτε αναφορά, ερμηνεία, διαλεκτική σχετικά με το γεγονός, δε μπορεί να επικαλεστεί την «αθωότητα» της ουδετερότητας, ούτε και στην περίπτωση του Παντελή Μάκκα, ο οποίος φαίνεται να πλανάται την πλάνη της απόλυτης, αντικειμενικής και αχρωμάτιστης αλήθειας, την οποία – εάν ακόμη δεχτούμε την ύπαρξή της – παραβιάζει κατάφορα με τον ίδιο του το λόγο.

Έπειτα στεκόμαστε στην φράση: «Η στιγμή του δισταγμού του αστυνομικού λίγο προτού πυροβολήσει τον Αλέξη Γρηγορόπουλο». Πιθανότατα ο σκηνοθέτης αγνοεί, παρά την εξαντλητική έρευνα που ο ίδιος αναφέρει ότι έκανε, πως ο Κορκονέας (τον οποίο δεν κατονομάζει ποτέ μέσα στο κείμενό του) περίπου ένα χρόνο πριν, δήλωνε πως: «δεν πρόκειται να ζητήσω συγγνώμη από κανένα δεκαπεντάχρονο γιατί το θύμα δεν ήταν ένα συνηθισμένο δεκαπεντάχρονο αλλά ήταν αντιεξουσιαστής». (αναλυτικότερα εδώ: http://www.capital.gr/epikairotita/3188643/apisteuti-dilosi-korkonea-gia-dolofonia-grigoropoulou)

Τα 30 από τα 45 λεπτά που διαρκεί το έργο, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου, πραγματεύονται τη στιγμή του δισταγμού: «Με ενδιαφέρει αυτό το ένα λεπτό που ο συγκεκριμένος άνθρωπος ή εμείς οι ίδιοι καλούμαστε να αναλογιστούμε τις πράξεις μας». Καλούμαστε, λοιπόν, να συμπονέσουμε; Να ταυτιστούμε; Αφοπλιστική επιφανειακότητα που επικαλούμενη δισταγμό θέλει να αποφορτίσει την πράξη της δολοφονίας. (Κανείς -ούτε ο Παντελής Μάκκας- δεν είναι σε θέση να γνωρίζει εάν ο Κορκονέας δίστασε πριν σκοτώσει τον Γρηγορόπουλο, εικασία που δεν αφορά κανέναν και δεν αναιρεί το διαπραχθέν έγκλημα.)

Τέλος, ο σκηνοθέτης χαρακτηριστικά αναφέρει «…δεν υπάρχει φωτογραφία από τη στιγμή της δολοφονίας, παρά μόνο ένα ερασιτεχνικό βίντεο από δυο κοπέλες που κατέγραφαν τα γεγονότα με ένα κινητό. Όμως ένα δέντρο ήταν μπροστά, δεν βλέπουμε κάτι καθαρά, ακούμε κάτι που μοιάζει με πυροβολισμό και τα ουρλιαχτά των κοριτσιών που φιλμογραφούσαν το γεγονός από μια βεράντα στη γειτονιά. Τώρα, η δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου αποκτά εικόνα…». Διαφαίνεται εδώ, η πρόθεση παρουσίασης του βίντεο ως νέου βίντεο ντοκουμέντο, ως της αποκλειστικής καταγραφής ενός γεγονότος στο οποίο μέχρι τώρα δεν είχαμε πλήρη πρόσβαση, άρα και πλήρη γνώση.

Σαφώς πρόκειται για την -συνειδητή ή ασυνείδητη- σύγχυση του σκηνοθέτη περί εγγύτητας ενός έργου τέχνης στην αλήθεια. Τελικά, ο κύριος Μάκκας επικαλείται την καλλιτεχνική αναπαράσταση ιδωμένη ως μέσο θεαματοποίησης και εμπορευματοποίησης μιας πολιτικής δολοφονίας. Ένα από τα πιο κραυγαλέα παραδείγματα ένστολης βίας και κρατικής καταστολής, αισθητικοποιείται και γίνεται προϊόν προς κατανάλωση και τέρψη.

Κύριε Μάκκα, κυρία Στελλάτου, κύριε Θεοδωρόπουλε,

Θυμόμαστε πολύ καλά την 6η Δεκέμβρη. Θυμόμαστε πολύ καλά πως ο Κορκονέας δολοφόνησε τον Αλέξη Γρηγορόπουλο. Θυμόμαστε πολύ καλά τη δυναμική των διαδηλώσεων που επακολούθησαν. Δεν χρειαζόμαστε κανέναν να μας τα θυμίσει και να τα διαλευκάνει.

Καταγεγραμμένο στοιχείο της στιγμής εκείνης αποτελεί το αποτέλεσμα της, οι δίκες κι οι ποινές. Καμία ανοχή και αποδοχή ουδετεροποιήσεων για πράξεις με πολύ καθαρές νοηματοδοτήσεις.

Στεκόμαστε ενάντια σε κάθε προσπάθεια χρησιμοποίησης καλλιτεχνικών μέσων ως κατευναστικών μηχανισμών που επιτρέπουν σε κάθε «δημιουργική μοναδικότητα» να εκφράζει τη «διάνοιά» της δημόσια χωρίς καμία ευθύνη.

Ενάντια σε κάθε προσπάθεια υποτίμησης πολιτικών γεγονότων.

Ενάντια στο αυτονόητο του εμπορικού κόσμου που εισχωρεί σε όλες τις πτυχές της ζωής μας, στον κυνισμό και την πλήρη αποστασιοποίηση.

Πρωτοβουλία Νέων Καλλιτεχνών Αθήνας

*https://www.pantelismakkas.com/single-post/2018/03/19/%CE%9C%CE%B9%CE%B1-
%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%93%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF

*http://www.avgi.gr/article/10812/8879191/enas-eikastikos-anastochasmos-tes-
dolophonias-gregoropoulou

*http://greekfestival.gr/en/events/view/pantelis-makkas-2018

avatar
  Subscribe  
Notify of